Als tegengeluid voor de uitspraken van Aalt Dijkhuizen (Wageningen Universiteit, voorheen Nutreco), waarin hij stelt dat de landbouw nog intensiever (lees: energie-intensiever) moet om honger te voorkomen, is er een petitie gestart om kringlooplandbouw een impuls te geven. Onze voedselvoorziening moet niet op eindige grondstoffen gebaseerd worden, maar op gesloten kringlopen en systemen die weinig energie nodig hebben.
De laatste jaren zijn er nieuwe fenomenen ontstaan in Nederland op het gebied van voedsel, waarbij de meeste aandacht naar stadslandbouw en permacultuur gaat. De biologische land- en tuinbouw krijgt veel kritiek te verduren en zo vreemd is dat niet: ook deze sector krijgt te maken met industrialisatie en verloochent daarmee zijn eigen beginselen.
Dat betekent echter niet dat gangbare landbouw er ongeschonden vanaf komt: pesticidengebruik en genetische manipulatie zijn twee aspecten die de consument niet lekker zitten, maar onvoldoende om ze over te laten stappen naar biologisch.
Voedselonzekerheid
Olie-afhankelijkheid, bodemdegradatie, slinkende fosfaatvoorraden en een dreigend tekort aan drinkwater zijn factoren die ons echter zeer kwetsbaar maken voor voedselschaarste. Maar ook de kredietcrisis en de Euro-crisis. De hongerende Grieken zouden bij ons de alarmbellen moeten laten rinkelen: honger is dichterbij dan wij denken. Wij zijn in geen enkel opzicht beter af dan de Grieken wat betreft voedselzekerheid, alleen worden zij nu al gewezen op het belang van lokale voedselproductie, die gezonde gronden dicht bij huis vraagt.
Reeds 191 jaar geleden zei Justus von Liebig dat doorgaan met het gebruik van kunstmest alleen maar kan leiden tot het einde van de beschaving. Saillant detail: hij heeft de kunstmest zelf uitgevonden.
Door het gebruik van niet-duurzame landbouwtechnieken (zoals ploegen, pesticide- en kunstmestgebruik) slaagt de mensheid erin om elke minuut 23 hectare woestijn te creëren. Dat is een oppervlakte ter grootte van Italië per jaar. En we verliezen 75 tot 500 miljard ton bodem per jaar door erosie. Die cijfers liegen er niet om. En dat terwijl we elk stukje gezonde bodem hard nodig hebben.
Fantoomdraagkracht
Aalt Dijkhuizen, voorzitter van de Raad van Bestuur van Wageningen Universiteit en Research centrum (WUR), en Louise Fresco, universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, hebben onlangs gezegd dat intensiveren een pure noodzaak is, dat er anders honger zou komen in Nederland. Het tegenovergestelde is echter waar: door in te zetten op intensivering kun je tijdelijk meer voedsel produceren, maar dat is fantoomdraagkracht. Als gevolg daarvan zal de bevolking groter groeien dan de natuurlijke draagkracht van de Aarde aankan. Zodra de basis van die fantoomdraagkracht wegvalt (met name olie- en aardgasproducten zoals brandstoffen en kunstmest), zijn de gevolgen niet te overzien. De natuurlijke draagkracht van de Aarde neemt in de loop der jaren af door sluipende roofbouw. Hoe sneller we overschakelen naar kringlooplandbouw, hoe meer mensen er blijvend gevoed kunnen worden.
Petitie voor verandering
Is het dan al te laat? Dat is moeilijk te zeggen. Maar er is één feit dat goede hoop geeft: 75% van de Nederlandse landbouwgrond wordt gebruikt voor het verbouwen van veevoeder. Dat is nog onder het wereldwijde gemiddelde, maar wel dermate veel dat er wat rek zit in de overstap naar kringlooplandbouw.
De tijd dringt echter en daarom is actie vanuit de burger, zoals stadslandbouw en permacultuur, onmisbaar. Maar vanuit Den Haag moet er beleid komen dat deze transitie bespoedigt. Teken daarom de petitie “Overschakelen op kringlooplandbouw” op kringlooplandbouw.petities.nl, die aan de Tweede Kamer aangeboden zal worden.
De petitie is gestart door Marc Siepman, bezorgde burger en eigenaar van Gevoel voor humus, een not-for-profit initiatief dat zich inzet voor het herstel en behoud van de natuurlijke vruchtbaarheid van de bodem.
Permacultuur: perfect.
Honger is een gevolg van slechte verdeling van voedsel en een ongelijkheid in arm en rijk: er word genoeg geproduceerd om iedereen te kunnen voorzien van eten,
Verder is het dom om er vanuit te gaan dat intensievere landouw meer energie gaat kosten: de grootste winst zit in een grotere efficientie.
Een voorbeeld: nu word er hier mais verbouwd voor biogas waarbij de maiskorrel niet word geoogst dus alles word vergist. Het kan natuurlijk ook voedsel en biogas worden. En zo zijn er nog veel meer mogelijkheden: mest kan ook eerst vergist worden: op die manier heb je energie en met de restanten de minerale “bemesting”.
Ik ben een groot voorstander van Permacultuur maar bijvoorbeeld industriele aardappel aanbouw zie ik toch echt niet op Permacultuur wijze aangebouwd worden. Kostentechnisch lijkt me dat funest voor de aardappelmeel industrie.
Casave en dergelijken worden wel goedkoop verbouwd maar ik ben er niet van overtuigd dat die schoner zijn: het goedkope gaat over de rug van de daar toch al arme mensen.
Maar duidelijk is dat er wat moet veranderen: zoals we nu bezig zijn maken we deze wereld onleefbaar.
De vraag is niet: hoe kunnen we zoveel mogelijk voedsel verbouwen om iedereen te voeden? De vraag is: hoe kunnen we iedereen blijvend voeden. Het is dus onverstandig om de voedselvoorziening, hoe milieuvriendelijk en efficiënt ook, afhankelijk te laten zijn van eindige grondstoffen en helemaal als dit de bodem degradeert. Degradatie treedt op als je de kringlopen niet sluit en zware machines en stoffen gebruikt die het bodemleven doden.
Economie en voedselvoorziening gaan niet samen, dat hebben we nu wel gezien. Dus we moeten daar volledig anders naar gaan kijken. Geld mag niet de reden zijn dat we verder gaan op de oude weg.
Hoe de transitie er uit komt te zien weet niemand, maar uitstellen van het onvermijdelijke is onverantwoord.
De aanslag op biodiversiteit en bodemvruchtbaarheid als gevolg van de industriële landbouw is bijna niet in woorden te vatten. Wel in getallen gelukkig en er is maar één conclusie mogelijk: een zeer ingrijpende transitie is noodzakelijk en iedere dag dat er geaarzeld wordt leidt tot nog meer schade aan het planetaire ecosysteem. Intensieve landbouw is een drama voor de natuur en daarmee ook voor de leefbaarheid van de planeet.
Ik wil iedereen die twijfelt aan haalbaarheid en noodzaak van een transitie naar duurzame landbouw oproepen zich te informeren over de staat van de planeet. Teveel mensen spuien van alles zonder degelijke onderbouwing. Zoals blijkt leidt gebrek aan kennis zelfs tot fundamenteel verkeerd beleid op overheidsniveau.
Het schort niet aan kennis, alleen aan innovatief denken bij beleidsmakers en ondernemers.
Hallo Marc,
Mooi om je initiatief en bericht voor kringloop landbouw te lezen: ik ben het er hartgrondig mee eens
.
We zijn in Doorn bezig, voor zover wij weten, het eerste bedrijsmatige permacultuur-bedrijf van de grond te krijgen.
Klopt dat of ken jij wellicht nog andere bedrijfsmatige initiatieven in die richting in nederland?
Ik zou het leuk vinden om met je in contact te komen hierover. Succes met je actie (s).
Frank van West
initiatiefnemer Transition Town Doorn
Beste voorstanders van Kringloop landbouw
Ik sta daar volkomen achter, woon in een polder waar nog drie boeren een bedrijf hebben , waar redelijk zorgvuldig gehandeld wordt, ik druk me mild uit in dit geval.
Maar wat de professor zei uit Wageningen dat sloeg alles. Elk weldenkend mens kan zien dat over capaciteit schade veroorzaakt.
Maar de naam kringloop landbouw kan ik niet helemaal goed plaatsen. Wat willen jullie dan doen en hoe ga je dat aanpakken. Wat zijn daar dan de voordelen van , wie profiteren daarvan en wie zijn er de dupe van
Allemaal vragen die gesteld zullen worden.
Maar des al niettemin ga ik de petitie steunen
Met vriendelijke groeten
Lenie de Laat-Poot
De petitie heeft voornamelijk als doel de discussie breed neer te zetten. Wat ermee gaat gebeuren is moeilijk te voorspellen, maar de hoop is dat er vanuit alle lagen van de bevolking over gepraat wordt. Niet alleen boeren onderling, of politici onderling, maar allen gezamenlijk.
Wat er moet gebeuren kan ik niet in één reactie kwijt, maar daar komt wel een artikel over. De voordelen zijn (onder andere): voor de mensen voedselzekerheid (25% van de Nederlanders maakt zich daar zorgen over) en een betere gezondheid, voor de boeren een eerlijke prijs en bestaanszekerheid, voor de natuur toename van biodiversiteit en een stabilisering van het klimaat. Uiteindelijk profiteert iedereen, behalve de chemieconcerns.
Bedankt voor de steun!
Heel goed initiatief sta hier voledig achter.
Beste allemaal,
Ik ben net op deze site gekomen en vind het een geweldig initiatief.
Wij zijn dit jaar helaas omringd door leliebedrijven die voor lange tijd de grond dood spuiten, helaas wordt dit financieel nog steeds goed beloond, maar is is maar een hele kleine groep die er riant van profiteert ten koste van de rest.
Misschien staan er in onderstaande links nog wat aanvullende interessante dingen.
http://www.visionair.nl/politiek-en-maatschappij/nederland/permacultuur-in-nederland-en-omgeving/
http://boinnk.nl/blog/22450/de-oer-tijd-code/
http://www.vruchtbareaarde.nl/
http://www.belfort-group.eu/groups/1
En waarom het anders moet:
http://sync.nl/superonkruid-in-de-verenigde-staten-immuun-voor-roundup/
Het is in ons aller belang om de grond goed te gebruiken
Ik teken ook de petitie want, het accent moet liggen op het bodemleven.
Wageningen schijnt dat nog steeds niet te begrijpen. Hoewel? Zie volgende link.
http://edepot.wur.nl/186833
Het betreft fundamenteel onderzoek naar o.a. het bodemleven en andere bewerking van de bodem i.o.v. economische zaken.
Nu de vraag: in hoeverre is dat een serieuze zaak?
Ik denk dat het wel serieus is. WUR brengt om de haverklap tegenstrijdige berichten naar buiten, omdat er heel veel mensen werken met hele verschillende meningen. Met sommigen ben ik het volmondig eens en met anderen helemaal niet. Lastig!
Ik weet veel te weinig van dit hoogst noodzakelijk te bespreken onderwerp af.
Zou het nuttig zijn deze kwestie verder uit te diepen bij Ver.Milieu Defensie?
De verhalen spreken me aan omdat ik intuitief al aanvoelde dat voorgestelde methoden niet juist waren. zelf heb ik met een tuinhuisje op volkstuinencomplex de kringloop meegemaakt.en het goede ervan gezien.
Veel onderzoek is nodig.